اردبیل مقصد چهارفصل برای گردشگران
رویداد کرج- در تعطیلات پایانی ماه صفر فرصت مناسبی بود تا گردشگران روزهایی را در شهرهای مختلف ایران بگذرانند. سرعین از جمله شهرهایی بود که توانست در این ایام بخش قابل توجهی گردشگر جذب نماید و فیلم حضور این تعداد گردشگر در شبکه های اجتماعی دست به دست شد و همین بهانه ای برای گفتوگو با جلیل جباری، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اردبیل درباره افزایش سفر به استان در روزهای اخیر شد که مشروح آن در ادامه می آید.
پرسش: برای پذیرایی از این تعداد گردشگر چه تمهیداتی اندیشیده شده بود؟
جلیل جباری: استان اردبیل در حال حاضر حدود ۲۵ هزار تخت رسمی اقامتی دارد و اگر ظرفیت خانهمسافرها، مراکز اسکان فرهنگیان و مراکز اقامتی دستگاهها و ارگانهای دولتی را نیز در نظر بگیریم، ظرفیت اسکان استان به حدود ۵۰ هزار تخت میرسد.
بنابراین از نظر ظرفیت اسمی، استان برای پذیرش حجم قابل توجهی از مسافر آمادگی دارد؛ هرچند در روزهای اوج سفر، طبیعی است که فشار بیشتری به زیرساختهای اقامتی و خدماتی وارد شود.
از ابتدای تابستان نیز جلسات هماهنگی ستاد اجرایی خدمات سفر برگزار شد و دستگاههای عضو ستاد موظف شدند متناسب با پیشبینی افزایش سفر، آمادگی لازم را در حوزههای مختلف از جمله اقامت، بهداشت و درمان، تأمین نان و کالاهای ضروری، حملونقل، ترافیک، خدمات شهری و نظارت بر تأسیسات گردشگری داشته باشند.
هدف ما این بود که گردشگر وقتی وارد استان میشود، با وجود افزایش غیرعادی حجم سفر، با کمبود جدی در خدمات ضروری مواجه نشود
پرسش: در خصوص خدماتی مانند پخت نان، بهداشت و درمان و موارد مشابه، قبل از تعطیلات هماهنگی صورت گرفته بود؟ سایر دستگاهها، از جمله شهرداری سرعین، چه تمهیداتی اندیشیده بودند؟
جلیل جباری: بله. یکی از نقاط قوت امسال این بود که موضوع افزایش سفر، صرفاً به دستگاه میراثفرهنگی محدود نشد و در قالب ستاد اجرایی خدمات سفر، موضوعات مختلف با حضور دستگاههای مرتبط بررسی شد. از ابتدای تابستان سه جلسه برای پیشبینی نیازهای احتمالی گردشگران برگزار شد و موضوعاتی مانند تأمین و تنظیم بازار آرد و نان، بهداشت و درمان، خدمات شهری، حملونقل و ترافیک مورد بررسی قرار گرفت. در شهرستان سرعین نیز با توجه به اینکه این شهرستان یکی از اصلیترین مقاصد سفر استان است، هماهنگی میان فرمانداری، شهرداری، دستگاههای خدماترسان، مجموعههای اقامتی و سایر اعضای ستاد انجام شد؛ البته وقتی با چنین حجم بالایی از مسافر مواجه هستیم، نمیتوان انتظار داشت هیچ فشاری به زیرساختها وارد نشود؛ اما تلاش بر این بوده که دستگاههای خدماترسان از قبل در آمادهباش باشند و مسائل احتمالی را در کوتاهترین زمان مدیریت کنند.
پرسش: در روزهای اوج سفر، چه چالشهایی در حوزه ترافیک، پارکینگ و حملونقل درونشهری مشاهده شد و چه اقداماتی برای مدیریت آن انجام گرفت؟
جلیل جباری: افزایش نزدیک به دو برابری ورود خودرو نسبت به مدت مشابه سال قبل، طبیعتاً فشار قابل توجهی بر محورهای مواصلاتی و بهویژه شهرهای مقصد وارد میکند. سرعین نیز به دلیل ساختار شهری و حجم بالای سفر، در روزهای اوج با افزایش تردد و تراکم خودرو مواجه شد.
مدیریت ترافیک، هدایت خودروها، استفاده از ظرفیت پارکینگها و ساماندهی تردد در محدودههای پرتردد از جمله موضوعاتی بود که در این ایام با همکاری دستگاههای مسئول دنبال شد.
واقعیت این است که افزایش گردشگر، در کنار آثار اقتصادی مثبت، ضرورت توسعه متناسب زیرساختهای حملونقل و پارکینگ را نیز بیشتر نمایان میکند؛ بنابراین این موضوع را باید از منظر برنامهریزی میانمدت و بلندمدت نیز دنبال کنیم و صرفاً به مدیریت مقطعی روزهای شلوغ اکتفا نکنیم.
پرسش: نظارت بر قیمتگذاری اقامتگاهها و مراکز خدماتی طی این ایام چگونه انجام شد و آیا موردی از گرانفروشی گزارش شده است؟
جلیل جباری: نظارت یکی از محورهای اصلی فعالیت ستاد اجرایی خدمات سفر استان در این روزها بوده است. اکیپهای نظارتی بهصورت ۲۴ ساعته فعال بودهاند و تاکنون بیش از ۲۰۰ مورد بازدید نظارتی از تأسیسات و مراکز مرتبط با خدمات گردشگری انجام شده است.
در این مدت، ۶ مورد گزارش تخلف از طریق سامانه رسیدگی به تخلفات دریافت شده که موارد بلافاصله پیگیری شده است.
تأکید ما این است که افزایش تقاضا نباید بهانهای برای افزایش غیرمنطقی قیمتها یا کاهش کیفیت خدمات باشد. گردشگر باید در مقابل هزینهای که پرداخت میکند، خدمات متناسب دریافت کند و در صورت مشاهده تخلف نیز مسیر مشخصی برای ثبت شکایت و پیگیری آن وجود داشته باشد.
پرسش: در حوزه تبلیغات و اطلاعرسانی، آیا استان اردبیل برای معرفی جاذبههای گردشگری فعالیتی داشته یا گردشگران بهصورت خودجوش استان را انتخاب کردهاند؟
جلیل جباری: افزایش سفر به اردبیل را نمیتوان صرفاً به تبلیغات یا صرفاً به شرایط آبوهوایی نسبت داد؛ مجموعهای از عوامل در کنار هم قرار گرفتهاند.
در سالهای اخیر در حوزه بازاریابی، تبلیغات، تولید محتوا و معرفی ظرفیتهای گردشگری استان اقدامات گستردهای انجام شده است. برگزاری رویداد اردبیل ۲۰۲۳ بهعنوان پایتخت گردشگری کشورهای عضو اکو، سمینارها و رویدادهای بینالمللی در حوزههایی مانند بومگردی و گردشگری سلامت، برگزاری رویدادهای سرمایهگذاری و همچنین همایش بینالمللی تورگردانان، بخشی از این اقدامات بوده است.
در کنار این رویدادها، تولید محتوای حرفهای از جاذبههای گردشگری و انتشار آن در رسانههای ملی و بینالمللی و فضای مجازی، دعوت از خبرنگاران و فعالان حوزه رسانه و فضای مجازی و معرفی ظرفیتهای کمتر شناختهشده استان نیز دنبال شده است.
نتیجه این فعالیتها را میتوان در افزایش دیدهشدن مقصد اردبیل مشاهده کرد. ادارهکل میراثفرهنگی استان نیز طی دو سال متوالی عنوان نخست رتبهبندی حوزه بازاریابی و تبلیغات را در میان ادارات کل استانی کسب کرده است.
بنابراین بخشی از سفرها قطعاً نتیجه معرفی و بازاریابی مقصد است و بخشی نیز ناشی از اعتبار و تجربهای است که گردشگران قبلی از سفر به اردبیل داشتهاند. وقتی گردشگری تجربه خوبی از مقصد داشته باشد، خودش به یکی از مؤثرترین ابزارهای تبلیغاتی آن مقصد تبدیل میشود.
پرسش: آیا آماری از تعداد ورود گردشگر به استان اردبیل در این روزها دارید و بیشتر گردشگران از کدام استانها بودهاند؟
جلیل جباری: یکی از شاخصهای مهم برای ارزیابی حجم سفر، آمار ورود خودروهاست. بر اساس آمار ثبتشده، در روز ۲۱ مرداد ۱۴۰۵، تعداد ۵۶ هزار و ۱۹۶ خودرو وارد استان اردبیل شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۹۲ درصد افزایش داشته است.
از نظر مقصد نیز در این بازه، سرعین، اردبیل و مشگینشهر بیشترین حجم مراجعه گردشگران را داشتهاند.
البته برای اعلام دقیق سهم هر استان مبدأ نیازمند جمعبندی نهایی دادههای دستگاههای مختلف هستیم و بهتر است تا تکمیل آمار، از اعلام درصدهای قطعی خودداری کنیم.
پرسش: با وجود این حجم از گردشگر در فصل تابستان، ضرورت داشتن برنامه مدون برای جذب گردشگر در فصل سرد سال و توسعه گردشگری زمستانی بیشتر احساس میشود. در این زمینه چه برنامهای دارید؟
جلیل جباری: دقیقاً همینطور است. یکی از اهداف اصلی ما این است که گردشگری اردبیل را از یک مقصد عمدتاً تابستانی به مقصدی چهارفصل تبدیل کنیم.
اردبیل فقط آبوهوای خنک تابستانی ندارد؛ ما در زمستان نیز ظرفیتهای قابل توجهی داریم. پیستهای اسکی آلوارس و اوجور در سرعین و ظرفیتهای زمستانی مناطق مختلف استان، امکان توسعه گردشگری ورزشی و تفریحی در فصل سرد را فراهم میکنند. در سال گذشته نیز رویدادهای ورزشی زمستانی در آلوارس برگزار شد و این ظرفیت در حال جدیتر شدن است.
در کنار آن، آبهای گرم معدنی، مجتمعهای آبدرمانی، گردشگری سلامت، میراث تاریخی و فرهنگی و ظرفیتهای طبیعی استان میتوانند در فصل سرد نیز مورد استفاده قرار گیرند.
اما برای تحقق گردشگری چهار فصل، صرفاً تبلیغ کافی نیست؛ باید محصول گردشگری زمستانی تعریف شود، رویدادهای مستمر داشته باشیم، زیرساختها تکمیل شود و تورگردانان و بخش خصوصی بتوانند بستههای مشخص و اقتصادی برای این فصل طراحی کنند.
پرسش: به نظر میرسد حجم بالای سفرهای اخیر نتیجه مجموعهای از اقدامات چندساله است. اگر بخواهید مهمترین عامل را در موفقیت گردشگری اردبیل بیان کنید، چه میگویید؟
جلیل جباری: به اعتقاد من نمیتوان یک عامل را بهعنوان تنها دلیل موفقیت معرفی کرد. گردشگری یک زنجیره است و زمانی موفق میشود که جاذبه، زیرساخت، اقامت، خدمات، تبلیغات، دسترسی و تجربه گردشگر در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
اردبیل از ظرفیتهای طبیعی و تاریخی بسیار ارزشمندی برخوردار است؛ از دامنههای سبلان و جنگل فندقلو گرفته تا آبهای گرم و سرد معدنی، طبیعت بکر، صنایعدستی و غذاهای محلی و آثار تاریخی شاخصی مانند مجموعه جهانی شیخ صفیالدین اردبیلی.
در سالهای اخیر نیز تلاش شده زیرساختهای این ظرفیتها توسعه پیدا کند. در حال حاضر بیش از ۹۲ پروژه گردشگری با حجم سرمایهگذاری اعلامشده بیش از ۴۰ همت در استان در حال اجراست و با احتساب ارزش زمین، حجم سرمایهگذاری میتواند به بیش از ۸۰ همت برسد. از ابتدای سال جاری نیز با وجود شرایط غیرعادی کشور، هفت پروژه گردشگری به بهرهبرداری رسیده است.
بنابراین اتفاقی که امروز در استان شاهد آن هستیم، حاصل یک اقدام مقطعی نیست؛ حاصل مجموعهای از اقدامات در حوزه سرمایهگذاری، زیرساخت، بازاریابی، تبلیغات و معرفی مقصد در سالهای گذشته است.
البته این افزایش سفر در عین حال یک پیام مهم برای ما دارد؛ اگر میخواهیم اردبیل در سالهای آینده نیز مقصدی پرتقاضا باشد، باید توسعه زیرساختها و کیفیت خدمات را متناسب با رشد تقاضا ادامه دهیم. رونق گردشگری زمانی ارزشمند است که هم گردشگر از سفر خود رضایت داشته باشد و هم منافع اقتصادی آن به جامعه محلی و فعالان این حوزه برسد.
انتهای پیام/
