اجتماعیمدیریت شهرییادداشت

لزوم بازآرایی سرمایهٔ اجتماعی در کلانشهر کرج

مرتضی دهقان آزاد کارشناس و تحلیلگر رسانه

-سال هاست که موضوع حیاتی هویت سازی واحد در کلانشهر کرج به یکی از مباحث تاریخ مصرف دار فصلی، شبیه انتخابات شوراها و مجلس تبدیل شده که فقط با رسیدن به ایام تقویمی آن، با آب و تاب در دستور کار مسئولان قرار می گیرد و بعد هم، با پشت سر گذاری همایش ها و نمایش ها و ژست های تبلیغاتی، تریبونی عده ای، پروندهٔ موضوع بسته می شود و بر لب تاقچهٔ تکرار و عادت، تا سال آینده خاک می خورد! این در حالیست که یکی از حساسترین و در عین حال پیچیده ترین موضوعات “جامعه‌ شناختی شهری” در کلانشهر کرج، موضوع مدیریت”تکثرگرایی”است.

چه، کرج؛ بر خلاف دیگر شهرهای سنتی، جبرا جغرافیایی جمع آمده از یک”موزاییک فرهنگی، قومیتی” متکثر و متنوع است که در آن”هویت شهروندی”, مدام در چالش با دیگر “هویت های فرهنگی، قومیتی” و تعارض و تقابل ناگزیر با خرده فرهنگ های متضاد و مستقر قرار دارد.

در این میان شاید یکی از بزرگ ترین خطاهای محاسباتی و اشتباهات راهبردی سیاستگذاران کرج در سالهای گذشته، به جای ایجاد “هویت واحد”، تلاش مذبوح در راستای”یکسان سازی فرهنگی” بوده است؛ تلاشی که طی آن، سال هاست که بعضی ها با برداشت باطل، سعی می‌کنند تا “تفاوت‌ها” را با نادیده انگار‌ی به “تقریب ها” تعبیر کنند.

در حالی که تنها راه نجات، رسیدن به “وحدت هویتی” در عین “کثرت فرهنگی، قومیتی” است؛در حالی که هویت، پیش‌ شرط زیست اجتماعی سالم و منبع اصلی امنیت روانی شهروندان است؛ اما در کلانشهر کرج، میان “هویت کاغذی” داعیه داران رسیدن به هویت واحد و “هویت حقیقی” و منطبق با منطق تجربهٔ زیستهٔ شهروندان، شکاف های عمیقی وجود دارد.

چه، کرج، با ساختار “موزاییک فرهنگی و قومیتی”، نیازمند بازتعریف و بارگذاری “هویت”بر پایهٔ شئون و شرافت “شهروندی” است، نه تلاش برای “یکسان سازی فرهنگی”؛ چرا که‌‌ نادیده انگاشتن تفاوت های قومیتی، فرهنگی، خطایی راهبردیست که بجای ایجاد وحدت و انسجام، منجر به “یکسان سازی اجباری” و در نتیجه، بروز تنش ها و نارضایتی های عمیق در میان فرهنگ ها و خرده فرهنگ های محلی می‌شود.

در واقع، این روند، “تنوع” را به جای تبدیل شدن به “فرصت زایش”، به “تهدید تزاید تفرقه” و باعث بروز تنازعات قومیتی تبدیل می‌کند.

شیوهٔ نامبارکی که در نهایت، سرمایه‌های مادی و معنوی این شهر را می سوزاند و یکپارچگی اجتماعی آن را دچار چالش می کند.

بنابراین، برای عبور از این بحران، کلان تصمیم گیران استانی مکلفند با گذار سریع از مدل منسوخ رویکردهای سنتی، به سمت پارادایم های “مدیریت هوشمند تکثر” حرکت کنند.

هر چند که تحقق این اهداف، مستلزم تشکیل فوری”دبیرخانهٔ دائمی انسجام فرهنگی” کرج، متشکل از نخبگان، رسانه‌ها و صاحبنظران است تا بسرعت، فرآیند شناسایی، تثبیت و تعمیم “شاخص‌های مشترک”هویت یابی و هویت سازی را آغاز کنند؛چرا که کلانشهر کرج نیازمند بازآرایی هویت بر پایهٔ اصل مشهور وحدت در عین کثرت، یعنی؛ ایجاد یک “هویت شهروندی فراگیر” است که در عین احترام به تنوع فرهنگی، قومیتی، خیمهٔ هویت واحد آن، بر ستون های مشترکی نظیر: زبان،دین، حافظهٔ تاریخی، ارزش های ملی و نمادهای مشترکی مانند پرچم و میهن و ملیت استوار باشد.

فراموش نباید کرد که تنها با بازسازی بنیادین این”هویت مشترک” است که می‌توان کرج را از شاکلهٔ اجتماع نقیضین و یک کانون تضادهای احتمالی، به الگووارهٔ تمدنی موفقی در قوارهٔ “ایران کوچک” تبدیل کرد که قادر است الگوی “هم آوایی هویتی” در “ایران بزرگ” باشد.

انتهای پیام/

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا